40-kilometrowa pętla, która jako jedyna z bazy w Łupawsku przecina dział wodny — dotykasz górnych biegów dwóch wielkich rzek Pomorza Środkowego i mijasz wysadzone Mosty Kozińskie, jedną z najbardziej efektownych ruin na Kaszubach.
Ta pętla nie kręci się wokół jednego obiektu — przecina dział wodny. Na drugim kilometrze jesteś przy źródłach Skotawy, która popłynie stąd na zachód do Ustki. Kilkanaście kilometrów dalej przekraczasz Łupawę — zupełnie osobną rzekę płynącą na północ, do Rowów.
Pod koniec trasy stajesz w Zawiatach, dokładnie tam, gdzie ta sama Łupawa wypływa z Jeziora Jasień. Jednego popołudnia dotykasz górnych biegów obu wielkich rzek Pomorza Środkowego — nie ma tu drugiej trasy, która robiłaby to w 40 kilometrach.
Pierwsza połowa pętli prowadzi przez rezerwaty przyrody znane z krótszych tras spod Łupawska — źródła Skotawy, rynnę jezior Skotawsko, Nożyno i najmłodszy rezerwat powiatu, „Nożyńskie Mszary”. Potem trasa gwałtownie się zmienia: stromy zjazd do doliny Łupawy pod Podkomorzycami, most nad rzeką, i wysadzone w czasie wojny Mosty Kozińskie w Kozinie — betonowe przęsła dawnej linii kolejowej sterczące nad lasem i rzeką.
To najdłuższa i najbardziej urozmaicona z trzech pętli spod Łupawska — trasa na cały dzień, nie na przejażdżkę. Jedyne pewne zaopatrzenie to Czarna Dąbrówka, mniej więcej w połowie trasy.
Wyjeżdżasz z Łupawska w dolinę, w której rodzi się Skotawa. Chroni ją rezerwat „Skotawskie Łąki” — jeziora Lipieniec Duży, Lipieniec Mały i Spokojne oraz torfowiska zajmujące ponad połowę powierzchni. Rozgrzewka jest płaska i szybka.
Rynna dwóch jezior: Skotawsko Wielkie (80 ha) i Skotawsko Małe (33 ha), przepływowe, wciśnięte w las. Na południe, w niedostępnym fragmencie Parku, leży rezerwat „Gniazda orła bielika” — patrz w górę.
Wieś wzmiankowana w 1315 roku. Kościół neogotycki z 1902, park dworski, jezioro Trzebierz. Od 1802 roku kazania głoszono tu wyłącznie po kaszubsku.
Za Nożynem trasa schodzi na najniższy fragment pierwszej połowy pętli — jedziesz dołem, bez wysiłku. Po drodze mijasz rezerwat torfowiskowy „Nożyńskie Mszary” (22,55 ha, ustanowiony 4 grudnia 2024 roku) — najmłodszy obiekt na całej trasie, którego nie znajdziesz jeszcze w starszych przewodnikach.
Tu zaczyna się druga, zupełnie inna część trasy. Zjeżdżasz stromo do najniższego punktu całej pętli — dna doliny Łupawy — przekraczasz rzekę mostem, mijasz stawy rybne i elektrownię, po czym równie stromo wyjeżdżasz z powrotem na górę. Tuż za mostem zaczyna się najtrudniejszy odcinek całej Łupawy — kilka kilometrów bystrzy, które kajakarze omawiają z szacunkiem. To najlepszy postój na trasie.
Około 1,5 km od trasy zaczyna się ścieżka przyrodnicza „Karwieńskie Uroczyska” Nadleśnictwa Łupawa — 13,4 km w kształcie ósemki, przejezdna także rowerem, prowadząca między jeziorami Karwno Duże i Kozińskim. Jej największa atrakcja to „Rosiczkowy trap” — drewniana kładka po powierzchni torfowiska wysokiego, jedyne miejsce w okolicy, gdzie można wejść na środek żywego torfowiska i nic nie zniszczyć.
Długi, szybki odcinek wysoczyzną, równolegle do rzeki płynącej poniżej. Na 21,7 km mijasz Czarną Dąbrówkę (1,7 km od trasy) — siedzibę gminy i jedyny punkt na całej pętli, gdzie realnie uzupełnisz zapasy. Warto to wpisać w plan.
Punkt kulminacyjny trasy — przejeżdżasz przez samą wieś, 20 metrów od śladu. Mosty Kozińskie: dwa mosty dawnej linii kolejowej Lębork–Bytów z 1902 roku, wysadzone podczas wojny — betonowe przęsła sterczące nad lasem i rzeką robią wrażenie rozmiarem. Jeśli masz zrobić na tej trasie jedno zdjęcie, zrób je tutaj. W Kozinie Bukowina wpada do Łupawy i dalej płyną już jako jedna rzeka.
Za Kozinem czeka jedyny naprawdę wymagający fragment całej pętli. Po nim jesteś już na najwyższym poziomie trasy i do końca jedziesz łatwiej.
Domknięcie klamry: z północnej części Jeziora Jasień wypływa tu Łupawa — ta sama, którą przekraczałeś 15 kilometrów wcześniej pod Podkomorzycami, tyle że tam była już rzeką z bystrzami, a tutaj dopiero się zaczyna. We wsi działa ośrodek wypoczynkowy z wypożyczalnią sprzętu wodnego.
Ostatnia część biegnie wzdłuż zachodniego brzegu Jeziora Jasień — 577 ha, siedem wysp, największe w Polsce lęgowisko ptaków wodnych — w dużej mierze Szlakiem Zwiniętych Torów po dawnym nasypie Bytów–Lębork. Trzy kilometry przed metą przejeżdżasz przez Sieromino, a potem już tylko powrót do Łupawska i kąpiel.
Wody
| Gdzie | Czym się wyróżnia | |
|---|---|---|
| Źródła Skotawy | km 2 | rezerwat „Skotawskie Łąki”, jeziora Lipieniec i Spokojne |
| Skotawsko Wielkie i Małe | km 5,6 | 80 i 33 ha, rynnowe, przepływowe |
| Łupawa — przeprawa | km 17 | most w Podkomorzycach, początek najtrudniejszego odcinka rzeki |
| Łupawa + Bukowina | km 26,3 | zlanie się dwóch rzek w Kozinie |
| Łupawa — wypływ | km 32,6 | Zawiaty, początek 94-km szlaku kajakowego |
| Jezioro Jasień | km 33–40 | 577 ha, 32,5 m, 7 wysp, największe w Parku |
Historia
| Miejsce | Co warto wiedzieć |
|---|---|
| Kozin | 1305, Kosemuhl — osada młyńska; Mosty Kozińskie (linia z 1902, wysadzone w czasie wojny) |
| Nożyno | 1315, Nussyna; kościół neogotycki 1902; kazania po kaszubsku od 1802 |
| Czarna Dąbrówka | 1346, Damerhof, lokacja krzyżacka; jedyne zaopatrzenie na trasie |
| Karwno | 1375, Karwen; huta szkła 1845–1887 |
Trasa zaczyna się przy naszej bazie w Łupawsku (Łupawsko 12A), nad Jeziorem Jasień. Rower odbierzesz na miejscu i od razu ruszasz w teren — nie trzeba nigdzie dojeżdżać.
To najdłuższa z naszych pętli — 39,8 km, z dwoma krótkimi podjazdami w okolicach doliny Łupawy i Kozina. Warto zarezerwować na nią cały dzień. Rowery trekkingowe, MTB i gravel wypożyczysz u nas na miejscu.
Jedynym pewnym punktem zaopatrzenia jest Czarna Dąbrówka, około 1,7 km od trasy na 21,7 kilometrze — mniej więcej w połowie pętli.
Nie. Rowery trekkingowe, MTB i gravel wypożyczysz u nas na miejscu w Łupawsku — 60 zł za dzień (do 8h) lub 30 zł do 3 godzin. W cenie kask, mapa GPX, bagażnik i zestaw naprawczy.
Kliknij „Prowadź mnie”, żeby jechać z nawigacją GPS prosto z telefonu (bez instalowania aplikacji, działa też offline), albo pobierz ślad GPX i wczytaj go w OsmAnd, komoot czy Garminie.
