41-kilometrowa pętla, która jako jedyna z bazy w Łupawsku ma konkretny cel: gotycki zamek krzyżacki na wzgórzu w Bytowie, z muzeum w środku i widokiem na Kaszuby z murów obronnych. Powrót prowadzi zupełnie inną drogą — trasa nie pokrywa się z sobą w żadnym miejscu.
Ta pętla jako jedyna z Łupawska ma cel, nie tylko krajobraz: gotycki zamek krzyżacki na wzgórzu w Bytowie, otoczony fosą, z muzeum w środku i widokiem na całe Kaszuby z murów obronnych. Masz 17 km dojazdu, dwie–trzy godziny na zwiedzanie w połowie trasy i 24 km powrotu zupełnie inną drogą.
Pierwsze 12 km to długi, łagodny podjazd na wysoczyznę. W rejonie 11. kilometra osiągasz 167 m n.p.m. — najwyższy punkt ze wszystkich tras spod Łupawska. Po drodze, 33 metry od śladu, mijasz elektrownię wodną „Struga” z 1896 roku, uznawaną za najstarszą czynną elektrownię wodną w Europie, a obok niej głaz upamiętniający udział Karola Wojtyły w spływie kajakowym Słupią.
Zjazd prowadzi prosto pod mury zamku wzniesionego na przełomie XIV i XV wieku — zdobytego przez wojska Władysława Jagiełły już w 1410 roku. Dziś mieści się w nim Muzeum Zachodniokaszubskie, a Bytów to jedyne miejsce na wszystkich trasach spod Łupawska z pełnym miejskim zapleczem.
Powrót to zupełnie inna trasa: rezerwat „Las nad Jeziorem Mądrzechowskim”, jedyny ostry podjazd całej pętli tuż po zwiedzaniu, i granica najmłodszego rezerwatu w regionie — „Gołębia Góra”, powołanego w marcu 2026 roku. Ostatnie kilometry prowadzą przez rezerwat „Skotawskie Łąki” z powrotem do bazy nad Jeziorem Jasień.
Ruszasz z Łupawska na południe i po trzech kilometrach jesteś w Soszycy, nad Słupią. Na 3,5 kilometrze mijasz elektrownię wodną „Struga” — 33 metry od trasy. Budynek z 1896 roku, uznawany za najstarszą czynną elektrownię wodną na Słupi i w Europie. Obok stoi głaz upamiętniający udział Karola Wojtyły w spływie kajakowym Słupią. Zwiedzanie bywa możliwe latem, w grupach, po rezerwacji — zadzwoń przed wyjazdem.
Osiem kilometrów równomiernego wznoszenia się, po mniej więcej +0,8% na kilometr. Na 167 m n.p.m. w rejonie 11. kilometra osiągasz najwyższy punkt wszystkich tras spod Łupawska. Po drodze Pomyski Młyn (km 9,2) i Pomysk Wielki (km 10,2) — wieś wzmiankowana już w XIII wieku, gniazdo szlacheckiego rodu von Pomeiske, z kościołem neogotyckim z 1890 roku.
Na południe od Pomyska Wielkiego leży najstarszy rezerwat gminy Bytów, powołany w 1976 roku. Chroni jezioro lobeliowe Głęboczko o głębokości 29 metrów, otoczone wysokopiennym lasem bukowym.
Zjeżdżasz z wysoczyzny w stronę Bytowa. Tuż obok Mądrzechowa leży rezerwat „Las nad Jeziorem Mądrzechowskim” — 25 ha, las liściasty na stromej skarpie morenowej poprzecinanej jarami i wąwozami, z reliktowym skrzypem olbrzymim. Rezerwat ma ścieżkę przyrodniczą, nieco ponad kilometr, około 45 minut.
Zjazd wprowadza prosto do miasta, zamek leży 180 metrów od trasy. Gotycki zamek krzyżacki, wzniesiony na przełomie XIV i XV wieku, zdobyty przez wojska Władysława Jagiełły już w 1410 roku. Dziś mieści się tu Muzeum Zachodniokaszubskie: wystawa etnograficzna, sale historyczne, Baszta Młyńska z widokiem na cały Bytów. Na spokojne zwiedzanie zarezerwuj 1,5–3 godziny — sprawdź godziny otwarcia przed wyjazdem, zmieniają się sezonowo. W mieście też zabytkowy most nad Borują z 1884 roku i pełne miejskie zaplecze: sklepy, apteka, serwis rowerowy.
Opuszczasz Bytów przez Przyborzyce i Dąbki. Na 21.–22. kilometrze czeka najostrzejszy podjazd całej trasy: +2,4%, jedyny, przy którym poczujesz nogi po zwiedzaniu. Na 22. kilometrze Dąbie — dwór z XIX wieku, a pod nim cmentarzysko kultury łużyckiej odkryte w 2016 roku, datowane na lata 750–550 p.n.e.
Najspokojniejszy fragment trasy. Mijasz Gostkowo (km 26) i schodzisz do najniższego punktu — 103 m n.p.m. w rejonie 28. kilometra.
Trasa dotyka jego granicy — 29 metrów. Rezerwat powołany zarządzeniem RDOŚ w Gdańsku 16 marca 2026 roku, obejmuje 7,82 ha plus 17,31 ha otuliny, na pograniczu gminy Bytów i Czarnej Dąbrówki. Istnieje od pół roku — nie ma go jeszcze w żadnym przewodniku ani na mapie turystycznej.
Ostatnie osiem kilometrów prowadzi przez las i pola. Na 39. kilometrze mijasz Lipieniec i rezerwat „Skotawskie Łąki” (54,78 ha), chroniący jeziora Lipieniec Duży, Lipieniec Mały i Spokojne oraz źródliskowy odcinek Skotawy. Ostatnie dwa kilometry to już droga do bazy i kąpiel w Jasieniu.
Rezerwaty przyrody
| Rezerwat | Km | Co chroni |
|---|---|---|
| Jezioro Głęboczko | ~10 | jezioro lobeliowe 29 m głębokości, buczyna; najstarszy w gminie Bytów, 1976 |
| Las nad Jeziorem Mądrzechowskim | ~15 | jary i wąwozy, grąd i buczyna, skrzyp olbrzymi; ścieżka 1 km |
| Gołębia Góra | 32,6 | powołany 16 marca 2026 — najmłodszy w okolicy |
| Skotawskie Łąki | 39,1 | źródła Skotawy, torfowiska, 157 gatunków roślin |
Zabytki i obiekty
| Obiekt | Km | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Elektrownia „Struga” | 3,5 | 1896, najstarsza czynna w Europie; obok głaz Karola Wojtyły |
| Pomysk Wielki | 10,2 | wzmianki od 1178, gniazdo von Pomeiske, kościół neogotycki 1890 |
| Zamek krzyżacki w Bytowie | 17,4 | XIV/XV w., zdobyty przez Jagiełłę w 1410; Muzeum Zachodniokaszubskie |
| Most nad Borują | Bytów | 1884, kamienno-ceglany, Szlak Zabytków Hydrotechniki |
| Dąbie | 22,0 | dwór z XIX w.; cmentarzysko kultury łużyckiej z lat 750–550 p.n.e. |
Trasa zaczyna się przy naszej bazie w Łupawsku (Łupawsko 12A), nad Jeziorem Jasień. Rower odbierzesz na miejscu i od razu ruszasz w teren — nie trzeba nigdzie dojeżdżać.
To 41 km z jednym długim, łagodnym podjazdem na pierwszych 12 kilometrach i jednym ostrym odcinkiem (+2,4%) tuż za Bytowem. Ze zwiedzaniem zamku warto zarezerwować na nią cały dzień. Rowery trekkingowe, MTB i gravel wypożyczysz u nas na miejscu.
Na spokojne zwiedzanie Muzeum Zachodniokaszubskiego zarezerwuj 1,5–3 godziny. Godziny otwarcia zmieniają się sezonowo — sprawdź je przed wyjazdem, żeby nie dojechać do zamkniętej bramy.
Nie. Rowery trekkingowe, MTB i gravel wypożyczysz u nas na miejscu w Łupawsku — 60 zł za dzień (do 8h) lub 30 zł do 3 godzin. W cenie kask, mapa GPX, bagażnik i zestaw naprawczy.
Kliknij „Prowadź mnie”, żeby jechać z nawigacją GPS prosto z telefonu (bez instalowania aplikacji, działa też offline), albo pobierz ślad GPX i wczytaj go w OsmAnd, komoot czy Garminie.
